Tarımsal GES'lerde, yani panellerin altında veya sıra aralarında tarım yapılan sahalarda, makine operatörü için üç tür uyarı gerekir: panel alt kotunu gösteren yükseklik sınırı levhası, toprak altı ve kolon boyunca uzanan kablo güzergâhı uyarıları, sıra başlarında dönüş alanını ve hız sınırını belirten levhalar. Bu levhalar traktör kabininden okunabilecek büyüklükte olmalıdır.
Panel altı yükseklik sınırı nasıl gösterilir?
Agrivoltaik sistemlerde konstrüksiyon ya yüksek kurulur ve makine panelin altından geçer ya da paneller dikey veya geniş aralıklı dizilir ve makine sıra arasında çalışır. Birinci durumda en kritik bilgi, panelin ve taşıyıcı kirişin en alçak noktasının zemine uzaklığıdır. Bu değer sahada ölçülerek belirlenir ve sıra girişine “Azami yükseklik” levhası olarak yazılır. Eğimli arazide alt kot sıranın bir ucundan diğerine değişebileceği için levhaya her zaman en düşük değer yazılmalıdır.
- Yükseklik levhası, sıra girişindeki ilk kolona operatörün göz hizasında monte edilir.
- Kiriş alt yüzeyine sarı-siyah çapraz şeritli reflektif bant uygulanır; sabah ve akşam alacakaranlığında mesafe algısını kolaylaştırır.
- Biçerdöver tablası, ilaçlama makinesinin bom kolları ve ön yükleyici kepçesi kabinden yüksek konuma çıkabildiği için levhada “ekipman dahil” ifadesi kullanılmalıdır.
Kablo güzergâhı tarım makinesine karşı nasıl uyarılır?
Tarımsal sahada en büyük risk, derin sürüm pulluğu, riper veya dikim makinesinin toprak altındaki kabloya ulaşmasıdır. Kablo hendeği güzergâhı, tarla kenarlarında ve sıra başlarında kazık levhalarla işaretlenmelidir. Kazık levhalarında “Toprak altında enerji kablosu var, derin sürüm yapmayınız” gibi doğrudan bir yasak cümlesi yer alır. Kabloların kolon boyunca yükseldiği noktalarda ise koruma borusunun üzerine dikkat etiketi yapıştırılır; bu noktalar dönüş sırasında makinenin arka ekipmanının çarpabileceği yerlerdir.
Damla sulama veya yağmurlama hatlarının kablo güzergâhıyla kesiştiği yerlerin ayrıca işaretlenmesi, hem su kaçağı hem de elektrik riski açısından yararlıdır. Bu kesişimlerde onarım yapacak sulama ekibi de levhayı görerek kazıya başlamadan önce sorumluya haber verir. Kazık levhanın altına saha sorumlusunun telefonunu yazmak, kazı öncesi danışmayı kolaylaştırır ve yanlışlıkla yapılan kazı ihtimalini azaltır.
Sıra arası çalışmada hangi levhalar kullanılır?
| Konum | Levha | Amaç |
|---|---|---|
| Sıra girişi | Azami yükseklik ve genişlik | Makinenin geçip geçemeyeceğini önceden bilmek |
| Sıra başı dönüş alanı | Dönüş sınırı ve kolon yakınlığı uyarısı | Arka ekipmanın kolona sürtmesini önlemek |
| Saha içi yol | Hız sınırı ve yön oku | Toz kaldırmayı ve çarpışmayı azaltmak |
| İnverter ve trafo çevresi | Yaklaşma yasağı ve tehlike levhası | Tarım ekibinin elektrik alanına girmesini engellemek |
Ekim ve hasat dönemlerinde levhalar nasıl korunur?
Tarım takvimi, levhaların sahadaki görünürlüğünü doğrudan değiştirir. İlkbaharda toprak işleme başlamadan önce kazık levhaların yerinde olup olmadığı kontrol edilmeli, kış boyunca devrilen veya kaybolan kazıklar yenilenmelidir. Uzun boylu ürünlerin yetiştiği dönemlerde sıra başı levhaları ekin arasında kalabileceği için kolonun üst kısmına ikinci bir levha eklenebilir. Hasat sonrasında anız yakılan bölgelerde kazık levhaların plastik değil metal olması, ateşe yakın kalan levhanın erimesini önler; GES sahasında anız yakılmaması gerektiği de ayrıca bir levhayla duyurulmalıdır. Sezon başında operatörlere levha yerlerini gösteren kısa bir saha turu yapılması, uyarıların ilk günden fark edilmesini sağlar.
Tarla koşullarına uygun levha nasıl seçilir?
Tarım sahasında levhalar toz, çamur sıçraması, gübre ve ilaç buharıyla karşı karşıyadır. Bu yüzden yüzeyi kolay silinebilen, kimyasala dayanıklı laminasyonlu alüminyum levhalar önerilir; kazık ve kolon montajı için genellikle 1,5-2 mm kalınlık yeterlidir. Sürücüye yönelik levhalarda reflektif folyo, düşük ışıkta okunabilirlik sağlar. Kazık levhalar, hasat döneminde ekin arasında kaybolmaması için ürün boyunun üzerine yerleştirilmeli, harf boyu kabinden okunacak kadar büyük tutulmalıdır.
Tarım işletmecisi ile GES işletmecisi farklı kişilerse levha dilinin iki ekibin de anlayacağı sadelikte olması gerekir; teknik kısaltmalar yerine “elektrik”, “kablo”, “yaklaşmayınız” gibi açık sözcükler kullanılmalıdır. Saha planınıza göre özel ölçü levha için iletişim sayfamızdan bilgi gönderebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Yükseklik levhasına hangi değer yazılır?
Kurulum projesindeki değer değil, sahada ölçülen en düşük alt kot yazılmalıdır. Zemin düzeltmesi veya toprak dolgusu yapılırsa ölçüm yenilenir.
Mevsimlik tarım işçileri levhaları nasıl anlar?
Metni kısa tutup piktogramı büyük kullanmak en etkili yoldur. Çalışma başlangıcında yapılan kısa bir saha turu, levhaların neyi anlattığını herkesin aynı şekilde öğrenmesini sağlar.