GES'te ilk yardım ve defibrilatör noktası, ISO 7010'daki yeşil zeminli beyaz artı işareti ve kalp-şimşek simgeli AED işaretiyle, dolabın tam üstüne ve uzaktan görülecek şekilde dik açılı bayrak levhayla işaretlenir. Panel bloklarından bu noktaya giden yol, servis yolu kavşaklarındaki yön oklu levhalarla gösterilir ve nokta, giriş kapısındaki saha planında da ayrıca belirtilir.
Büyük sahada ilk yardım noktasını bulmak neden zor?
Bir fabrikada ilk yardım dolabı genellikle koridorun ortasında, duvar üzerindedir. Güneş santralinde ise sahanın en uzak dizisi kontrol binasından birkaç yüz metre uzakta olabilir; panel sıraları aynı görünür, yön tayini zordur. Yaz aylarında sıcak çarpması, kesik, böcek ya da yılan sokması, ark kaynaklı yanık ve kalp krizi gibi durumlar burada da yaşanabilir. Kalp durmasında defibrilatöre ulaşma süresi kritik olduğundan, işaretleme yalnız dolabın kendisini değil, ona giden rotayı da kapsamalıdır.
Hangi işaretler kullanılır?
| Ekipman | ISO 7010 işareti | Not |
|---|---|---|
| İlk yardım dolabı veya çantası | E003, yeşil zemin, beyaz artı | Dolap üstü ve kapı yüzeyi |
| Otomatik eksternal defibrilatör (AED) | E010, kalp ve şimşek simgesi | AED dolabının üstü, bayrak levha |
| Göz duşu | E011 | Akü odası veya kimyasal depolama varsa |
| Acil telefon | E004 | Sabit telefon veya telsiz noktası |
| Yön bilgisi | E001/E002 yön okları ile ek işaret | Kavşaklarda ana işaretle birlikte |
Piktogramın altına Türkçe metin eklenmesi, işareti ilk kez gören kişi için anlamı netleştirir: "İlk Yardım", "Defibrilatör (AED)" gibi.
Levhalar nasıl yerleştirilmeli?
Noktanın kendisi
- Dolabın üst kenarından yukarıda, duvara paralel bir levha; ayrıca duvara dik açıyla takılan çift yüzlü bayrak levha. Bayrak levha, yandan yaklaşan kişinin işareti görmesini sağlar.
- Levha alt kenarı, panel sıralarının üst kotunun görüleceği yükseklikte olursa, servis yolundan bakıldığında panel dizileri arkasında kaybolmaz.
- Defibrilatör dış mekândaysa ısıtma ve gölgeleme özellikli dolap kullanılır; dolap kapağına kullanım adımlarını özetleyen küçük bir etiket eklenebilir.
Rota boyunca
- Ana servis yolunun her kavşağında, nokta yönünü gösteren oklu küçük levha.
- Blok giriş levhalarının alt satırında "En yakın ilk yardım: Kontrol binası, yaklaşık ... yönünde" gibi bir bilgi satırı.
- İnverter istasyonu ve trafo köşkü gibi uzak noktalarda ikinci bir ilk yardım çantası varsa, o nokta da aynı işaretle ayrıca belirtilir.
Saha planı
Giriş kapısındaki ve kontrol binasındaki saha yerleşim planında ilk yardım ve AED noktaları aynı yeşil simgelerle gösterilir, "Buradasınız" işaretiyle birlikte. Plan ile sahadaki levhalar arasında simge ve renk birliği olması, ziyaretçinin işareti tanımasını hızlandırır.
İlk yardım noktası sahanın neresinde olmalı?
İşaretleme ne kadar iyi olursa olsun, noktanın yeri yanlış seçilmişse levha sorunu çözmez. Konum seçerken şu ölçütler birlikte değerlendirilir:
- Araç erişimi: Ambulansın ya da saha aracının doğrudan yanaşabileceği, ana servis yolu üzerinde bir nokta.
- Merkezîlik: Çok geniş sahalarda tek nokta yerine kuzey ve güney blokları için iki ayrı ilk yardım çantası; AED genellikle en çok personelin bulunduğu kontrol binasında tutulur.
- Gölge ve sıcaklık: İlaç ve defibrilatör pili aşırı sıcaktan etkilenir; doğrudan güneş almayan, mümkünse bina içi ya da gölgeli bir duvar seçilir.
- Elektriksel tehlikeden uzaklık: Trafo ve OG hücrelerinin hemen önü, müdahale sırasında ikinci bir risk oluşturur.
Gece görünürlüğü ve dayanım
Gece bekçisi ya da gece bakım ekibi için fotolüminesan (karanlıkta parlayan) zemin veya reflektif folyo tercih edilebilir. Fotolüminesan malzeme gündüz ışık depolar; dış mekânda doğrudan güneşe bakan yüzeylerde UV koruyucu laminasyonla kullanılmalıdır. Taşıyıcı olarak alüminyum kompozit ya da alüminyum levha, direk montajında ise galvaniz veya paslanmaz kelepçe uygundur. Yeşil renk güneşte zamanla soluklaşabildiğinden yıllık saha denetiminde renk ve okunabilirlik kontrol edilmelidir.
Sahanızın yerleşimine göre ilk yardım ve AED işaret setini planlamak için GES Levhaları ile görüşebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Her GES'te defibrilatör bulunmak zorunda mı?
Bu, işletmenin risk değerlendirmesine ve ilgili mevzuata göre belirlenir. Defibrilatör bulunuyorsa yerinin açıkça işaretlenmesi gerekir.
İlk yardım ve AED işareti aynı levhada olabilir mi?
Aynı noktadaysa evet; iki piktogram yan yana tek levhada kullanılabilir, altına her birinin adı yazılır.
Yön okları hangi aralıkla konmalı?
Sabit bir mesafe yerine her kavşak ve yön değişimi esas alınır; düz ve uzun yollarda bir sonraki işaretin görülebildiği aralık yeterlidir.