GES sökümünde ve panel yenilemede asılan uyarıların merkezinde tek bir gerçek vardır: inverter kapatılsa ve DC ayırıcı açılsa bile güneş gören her panel gerilim üretmeye devam eder. Bu nedenle kilitleme ve etiketleme kartları, enerjili dizi uyarıları, hasarlı panel işaretleri ve atık modül istif levhaları birlikte kullanılır; iş bittikten sonra pano etiketleri yeni duruma göre güncellenir.
Söküm sırasında risk neden kurulumdakinden farklıdır?
Kurulumda diziler adım adım oluşturulur ve gerilim yavaş yavaş sahaya girer. Sökümde ise sahaya tamamen bağlı, yıllardır çalışan bir sistemle başlanır. Konnektörler UV ve ısı döngüsüyle sertleşmiş, bazı kablo kılıfları çatlamış, bazı panellerin camı dolu veya taş darbesiyle kırılmış olabilir. Ekip, devre kesildiği için güvenli olduğunu düşünerek MC4 konnektörü elle ayırmaya kalktığında ark oluşabilir. Konnektörlerin yük altında ayrılmaması, ayırmadan önce ölçüm yapılması ve bu kuralın sahadaki levhalarda açıkça yazması gerekir.
Hangi uyarılar hangi noktaya asılır?
- Inverter ve DC ayırıcı: Kilit ve etiket kartı; üzerinde çalışmayı yapan kişinin adı, tarih ve “Bakım çalışması var, devreye almayın” ifadesi bulunur.
- Dizi birleştirme kutuları: “Ayırıcı açık olsa da panel tarafı enerjilidir” uyarısı; kapak içine de küçük bir etiket olarak eklenebilir.
- Söküm yapılan sıra: Ayaklı geçici levhayla “Söküm alanı, konnektörleri yük altında ayırmayın, önce ölçün” uyarısı.
- Hasarlı panel: Kırık camlı veya yanık izi taşıyan modüllerin üzerine ya da hemen yanına “Hasarlı panel, dokunmayın” etiketi.
- Atık modül istifi: “Atık PV modül, kırık cam ve kesik tehlikesi” levhası ile istifin sağlam ve hasarlı olarak ayrıldığını gösteren bölge işareti.
Kırık camlı panel neden ayrıca işaretlenir?
Ön camı çatlamış bir panel görünüşte hurdadır, ama hücreler ışık aldıkça üretim sürer. Çatlaktan içeri giren nem, çerçeve ile hücreler arasında kaçak akım yolu oluşturabilir. Yağmur sonrası ıslak eldivenle bu panellere dokunmak, sağlam bir panele dokunmaktan daha risklidir. Bu yüzden hasarlı modüller sökülmeden önce işaretlenir, mümkünse ön yüzü opak bir örtüyle kapatılır ve istif alanında sağlam panellerden ayrı tutulur. Etiket malzemesi olarak sökülüp atılacak kısa süreli yapışkanlı vinil yeterlidir; kalıcı levha harcamaya gerek yoktur.
Panel yenileme sonrası hangi etiketler güncellenir?
Yenileme projelerinde eski paneller daha yüksek güçlü modüllerle değiştirildiğinde dizi uzunluğu, açık devre gerilimi ve kısa devre akımı değişebilir. Eski bilgilerle kalan bir etiket, sonraki bakım ekibini yanlış ölçüm aralığına yönlendirir.
| Etiket | Neden güncellenir? |
|---|---|
| Dizi bilgi etiketi | Panel sayısı ve dizi gerilimi değişmiş olabilir. |
| DC pano etiketi | Yeni dizi numaraları ve sigorta değerleri yansıtılmalıdır. |
| Inverter etiketi | Inverter da değiştiyse giriş sayısı ve ayırma noktası farklıdır. |
| Tek hat şeması | Pano kapağındaki şema güncel kurulumla birebir eşleşmelidir. |
Kısmi yenilemelerde sahada eski ve yeni bloklar bir süre birlikte çalışır. Bu dönemde blok girişlerine hangi bölümün yenilendiğini gösteren küçük bir bilgi levhası koymak, iki farklı modül tipinin karıştırılmasını önler.
Çatı tipi sistemlerin sökümünde neler eklenir?
Çatıda yapılan sökümde elektrik riskine bir de yükten düşme riski eklenir. Sökülen paneller çoğunlukla vinç, yük asansörü veya rampa ile aşağı indirilir. Bu sırada binanın altındaki yaya yolu, otopark ve giriş kapısı etkilenir. Yük indirme hattının altına “Üstte çalışma var, yük düşme tehlikesi” levhası ve şerit konmalı, bina girişi geçici olarak başka kapıya yönlendiriliyorsa yön levhası da eklenmelidir. Çatıda ise sökülen panellerin geçici olarak bekletildiği nokta, taşıyıcı kirişlerin üzerinde seçilmeli ve “Geçici yük alanı” olarak işaretlenmelidir.
Söküm uyarıları için pratik bir sıra
- AC tarafı ayır, inverteri kapat, kilit ve etiket kartını tak.
- DC ayırıcıları aç, birleştirme kutularına enerjili panel tarafı uyarısını ekle.
- Hasarlı panelleri gezerek işaretle.
- Söküm sırasını geçici ayaklı levhayla çevrele.
- Atık istif alanını hazırla ve levhasını tak.
- Yenileme bittiğinde tüm bilgi etiketlerini yeni değerlerle değiştir.
Yenilenen sahanız için güncel dizi ve pano etiketlerini birlikte hazırlamak isterseniz iletişim sayfamızdan bilgi gönderebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Söküm gece yapılırsa panel uyarısına gerek kalır mı?
Gece üretim çok düşer ama projektör ışığı ve sabah ilk ışık panelleri yeniden enerjilendirir. Uyarılar iş süresince yerinde kalmalıdır.
Eski levhalar yeni sistemde kullanılabilir mi?
Genel tehlike levhaları sağlam ve okunaklıysa kalabilir. Gerilim, akım ve dizi numarası içeren bilgi etiketleri ise yeni değerlerle mutlaka yenilenmelidir.
Kilitleme kartı kim tarafından sökülür?
Kartı takan kişi veya onun yerine yetkilendirilmiş sorumlu sökmelidir; kart üzerindeki isim alanı bu yüzden boş bırakılmaz.