Fabrika çatısında GES bulunan binalarda itfaiye için, bina girişinde veya yangın kontrol noktasında bir GES bilgilendirme levhası bulunmalıdır. Bu levha çatıda panel olduğunu, AC şalter kapatılsa bile panellerin ve DC kabloların gün ışığında enerjili kalacağını, DC ayırıcıların ve inverterlerin yerini ve kablo güzergâhını sade bir kroki üzerinde gösterir.
İtfaiye bilgilendirme levhasında hangi bilgiler olmalı?
Müdahale ekibi binaya ulaştığında birkaç dakika içinde karar verir; levhadaki bilgi bu süreye sığacak kadar kısa olmalıdır. Önerilen içerik sırası şöyledir:
- “Bu binanın çatısında güneş enerji santrali vardır” başlığı.
- “Şebeke kesilse de paneller ve DC kablolar gün ışığında gerilim altındadır” uyarısı.
- Ana AC ayırma noktası, DC ayırıcılar ve inverterlerin bulunduğu odaların konumu.
- Çatı planı: panel alanları, çatı çıkışları, yürüme yolları ve DC kablonun bina içine indiği şaft.
- Varsa enerji depolama, yani batarya odasının yeri.
- Tesis sorumlusunun her saatte ulaşılabilen telefonu.
Kroki, mimari projenin küçültülmüş hali olmamalıdır. Yalnızca müdahale için gerekli unsurları gösteren, kuzey yönü ve “buradasınız” işareti bulunan sade bir çizim tercih edilir.
Levha hazırlanmadan önce hangi bilgiler toplanır?
İtfaiye levhası; tesis sorumlusu, GES kurulum ekibi ve bina elektrik sorumlusundan gelen bilgilerle hazırlanır. Kroki çizilmeden önce şu bilgiler bir arada olmalıdır: çatıdaki panel bloklarının yaklaşık yerleşimi, her blokun bağlı olduğu inverter, DC kabloların çatıdan indiği nokta, ayırıcıların bulunduğu oda veya pano, AC bağlantının yapıldığı ana pano ve varsa batarya odası. Taslak kroki basılmadan önce bu kişilerle birlikte sahada yürünerek kontrol edilir; projede görünen bir şaft uygulamada başka bir yere kaydırılmış olabilir. Onaylanan taslak tarihlenerek arşivlenir, böylece sonraki değişikliklerde sahada hangi sürümün asılı olduğu bilinir.
Levha binanın neresine asılır?
Ana levha, itfaiye aracının yanaşacağı cepheye, ana giriş veya yangın algılama santralinin yanına konur. Büyük fabrikalarda birden fazla araç girişi varsa her girişte kısaltılmış bir uyarı ve kroki tekrar edilir. Yangın santrali odasında, sprinkler vana odasında ve elektrik ana dağıtım panosunda da aynı bilgiyi veren küçük levhalar bulunması, ekibin hangi noktadan başlarsa başlasın GES'ten haberdar olmasını sağlar.
Ayırıcı ve inverter odalarının kapılarına uzaktan okunabilen “PV DC ayırıcı” ve “İnverter odası” kapı levhaları eklenir. Ayırıcı bina dışındaysa, yerini gösteren yön oku girişteki ana levhanın hemen altına konabilir. Bu odaların anahtarının nerede durduğu da levhada belirtilmelidir; kilitli bir kapı önünde kaybedilen süre müdahaleyi geciktirir.
DC kablo yolu bina içinde nasıl işaretlenir?
Fabrikalarda DC kablolar çatıdan inerek bina içinde tavan kablo tavaları boyunca inverter odasına ilerleyebilir. Yangın sırasında tavan altında çalışan ekip bu kabloyu diğer tesisat kablolarından ayıramayabilir. Bu yüzden:
- DC kablo tavası ve borusu üzerine birkaç metrede bir ve her yön değişiminde “PV DC kablo, gün ışığında enerjili” etiketi yapıştırılır.
- Duvar ve döşeme geçişlerinin iki tarafında etiket tekrarlanır.
- Kablo inişi çatı tarafında da işaretlenir; çatıda duman tahliyesi için açıklık açacak ekip bu bölgeden uzak durur.
Yangın ortamına uygun levha malzemesi hangisidir?
Bina dışındaki levha UV ve hava koşullarına dayanıklı, laminasyonlu alüminyum baskı olmalıdır. Bina içinde duman altında okunabilirliği artırmak için fotolüminesan, yani karanlıkta parlayan zemin ya da el feneri ışığını geri yansıtan reflektif folyo kullanılabilir. Kablo etiketlerinde sıcaklığa dayanıklı polyester ve halojen içermeyen malzemeler tercih edilmelidir. Kroki baskısında kontrastı yüksek, az renkli bir dil kullanılmalı; küçük yazı ve çok katmanlı renk kodları karanlıkta işe yaramaz. Levhanın bir kopyasının yangın santrali yanındaki dolapta kâğıt plan olarak bulunması da ekibin işini kolaylaştırır.
Tesis planınıza göre kroki içeren itfaiye bilgilendirme levhası hazırlatmak için bizimle iletişime geçin.
Sık Sorulan Sorular
Kroki tesise yeni panel eklendiğinde güncellenir mi?
Evet. Kapasite artırımı, yeni inverter odası veya kablo güzergâhı değişikliğinde kroki yenilenmeli, eski levha sahada bırakılmamalıdır.
İtfaiye levhası çatıdaki uyarı levhalarının yerine geçer mi?
Hayır. Bina girişindeki levha genel durumu anlatır; çatıdaki kutu, kablo ve ayırıcı levhaları ayrıca bulunmalıdır.
Küçük işletmelerde de bu levha gerekir mi?
Çatısında GES olan her işyerinde müdahale ekibi aynı riskle karşılaşır. Ölçek küçükse kroki sadeleşir, ancak DC gerilim uyarısı ve ayırıcı yeri mutlaka yazılır.