Bir GES için gereken levha sayısı sabit değildir; çevre çitinin uzunluğu, giriş kapısı sayısı, inverter ve string kutusu adedi, pano ile trafo noktaları toplanarak hesaplanır. Pratikte önce çit levhaları, sonra ekipman başına düşen etiketler, en son ortak alan levhaları sayılır ve listeye küçük bir yedek payı eklenir.
Levha ihtiyacı hangi verilere göre belirlenir?
Hesaba başlamadan önce sahanın vaziyet planı ve ekipman listesi elde olmalıdır. Gereken bilgiler şunlardır:
- Çevre çitinin toplam uzunluğu ve köşe sayısı
- Araç ve yaya kapılarının sayısı
- Merkezi veya string inverter adedi
- String kutusu, DC birleştirme kutusu ve AC toplama panosu sayısı
- Trafo köşkü veya kompakt trafo merkezlerinin kapı sayısı
- Kontrol odası, depo, yangın söndürücü dolabı ve acil toplanma alanı gibi ortak noktalar
Bu liste, “bölge” mantığıyla gruplanırsa hem hesap hem de montaj kolaylaşır: çevre, saha içi ekipman ve yapılar.
Çit levhalarının adedi nasıl hesaplanır?
Çevre levhalarının görevi, sahaya hangi yönden yaklaşılırsa yaklaşılsın bir uyarının görüş alanına girmesidir. Uygulamada levhalar genellikle 30-50 metre aralıkla asılır; yerleşime, yola veya otlağa bakan kenarlarda aralık kısaltılır. Formül basittir:
- Çit uzunluğunu seçilen aralığa bölün ve yukarı yuvarlayın.
- Her köşe için bir levha ekleyin; köşeden dönen kişi iki cepheyi de görmelidir.
- Her kapıya en az bir levha ekleyin; ana araç girişine saha giriş levhası ile tehlike levhası birlikte konur.
Örnek olarak 1.200 metre çevresi, 4 köşesi ve 2 kapısı olan bir sahada 40 metre aralık seçilirse: 1.200 / 40 = 30 levha, köşeler için 4, kapılar için 2 ek levha ve ana girişe 1 saha giriş levhası eklenir. Toplam çevre ihtiyacı 37 levha olur.
Arazi düz değilse yalnızca metreye bakmak yanıltıcı olabilir. Tepe üstünden dönen ya da ağaçlık bir alanın arkasında kalan çit bölümlerinde, levhalar bir sonrakinin göründüğü noktaya göre konumlandırılır. Bu nedenle sayım masa başında yapılsa bile, son kontrol sahada yürüyerek yapılmalıdır. Hesap tablosunda her levhaya “Kuzey çit 12” veya “Doğu kapı” gibi bir konum kodu vermek, montaj ekibinin hangi levhayı nereye asacağını sormadan ilerlemesini sağlar ve sonraki yıllarda eksik levhanın tespitini kolaylaştırır.
Ekipman başına kaç levha düşer?
Saha içindeki etiket ve levhalar ekipman sayısıyla doğru orantılıdır. Aşağıdaki tablo yaygın bir dağılım verir; proje şartnamesi farklı bir düzen istiyorsa ona uyulur.
| Ekipman | Tipik levha/etiket | Adet (ekipman başına) |
|---|---|---|
| String inverter | DC gerilim uyarısı + numara etiketi | 2 |
| String / DC birleştirme kutusu | DC gerilim ve tanım etiketi | 1-2 |
| AC toplama panosu | Tehlike levhası + pano tanımı | 2 |
| Trafo merkezi | Yüksek gerilim, ölüm tehlikesi, yetkisiz giriş yasak | Kapı başına 2-3 |
| Kontrol odası / depo | Bölge levhası, KKD uyarısı | 1-2 |
Örneğin 20 string inverter, 4 AC pano ve iki kapılı bir trafo merkezi olan sahada: inverterler için 40, panolar için 8, trafo için 4-6 levha gerekir. Bunlara yangın söndürücü yeri, acil toplanma alanı ve ilk yardım dolabı gibi ortak işaretler eklenir.
Saha içindeki servis yolları da ayrı bir kalem olarak sayılmalıdır. Hız sınırı, tek yönlü geçiş veya araç giriş yasağı gibi trafik levhaları, yol kavşaklarına ve blok girişlerine konur. Bunlar ekipmana bağlı olmadığı için listede kolayca unutulur; yol uzunluğu ve kavşak sayısı ayrıca not edilirse bu eksiklik oluşmaz.
Siparişe yedek payı eklenmeli mi?
Montaj sırasında yanlış delinen, kalıp dışı kalan ya da taşıma sırasında çizilen levhalar olabilir. Ayrıca işletme döneminde rüzgârda kopan veya darbe alan çit levhalarının hızla değiştirilmesi gerekir. Bu nedenle toplam adede yüzde 5-10 civarında yedek eklemek, ayrı bir küçük sipariş açmaktan daha pratiktir. Yedekler numaralandırma gerektirmeyen genel uyarılardan seçilmelidir; numaralı ekipman etiketleri ise ihtiyaç anında tek tek üretilebilir.
Vaziyet planınızı ve ekipman listenizi iletişim sayfası üzerinden paylaşırsanız, bölge bazlı bir adet tablosu birlikte çıkarılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Çit levhaları iç ve dış yüze ayrı ayrı mı asılır?
Genellikle yalnızca dış yüz yeterlidir; ancak saha içinde çalışanların da görmesi gereken kapı levhaları çift yüzlü hazırlanabilir.
Merkezi inverterli sahada hesap değişir mi?
İnverter adedi azalır, buna karşılık string kutusu sayısı artar; etiket ihtiyacı bu kutulara kayar.
Hesabı levha ölçüsü etkiler mi?
Büyük ölçülü levhalar daha uzaktan okunduğu için aralık bir miktar açılabilir, ancak köşe ve kapı levhalarından vazgeçilmemelidir.